Kıdem Tazminatı Taksitle Ödenir mi?
Kıdem tazminatı taksitle ödenebilir mi? İş sözleşmesi sona eren işçilerin ve işverenlerin sıklıkla karşılaştığı konulardan biri, kıdem tazminatının tek seferde mi yoksa taksitler hâlinde mi ödenebileceğidir.
Kural olarak kıdem tazminatının, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte işçiye ödenmesi gerekir. Bununla birlikte, işçinin açık iradesiyle taksitli ödeme konusunda anlaşılması hâlinde kıdem tazminatının taksitler hâlinde ödenmesi mümkündür.
Ancak taksitli ödeme konusunda yapılan anlaşmanın, işçinin hakları ve özellikle faiz bakımından önemli sonuçları bulunmaktadır.
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte bulunan 14. maddesinde düzenlenen ve kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi hâlinde işçiye ödenen bir tazminattır.
Genel olarak;
İşçinin aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış olması,
İş sözleşmesinin kanunda öngörülen ve kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden biriyle sona ermesi
hâlinde kıdem tazminatı hakkı doğabilir.
Kıdem tazminatının hangi hâllerde doğacağı, iş sözleşmesinin sona erme şekline göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kıdem Tazminatı Ne Zaman Ödenmelidir?
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte muaccel hâle gelir. 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde, gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında da kural olarak faiz başlangıcı iş sözleşmesinin sona erdiği tarih olarak kabul edilmektedir.
Bu nedenle işverenin yalnızca kendi ekonomik durumunu veya ödeme güçlüğünü gerekçe göstererek kıdem tazminatını tek taraflı olarak ileri bir tarihe bırakması veya taksitlendirmesi mümkün değildir.
Kıdem Tazminatı Taksitle Ödenebilir mi?
Evet, işçinin kabul etmesi hâlinde kıdem tazminatının taksitler hâlinde ödenmesi mümkündür.
Kıdem tazminatının kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle ödenmesi gerekse de Yargıtay, işçinin taksitli ödemeyi kabul ettiği durumlarda bu anlaşmaya hukuki sonuç bağlamaktadır.
Bu nedenle işverenin tek taraflı olarak;
“Kıdem tazminatını şu kadar ayda taksitle ödeyeceğim.”
şeklinde bir karar alması ile işçinin taksitli ödemeyi kabul ederek anlaşması birbirinden farklıdır.
Taksitli ödeme konusunda anlaşma yapılacaksa, anlaşmanın;
toplam kıdem tazminatı tutarını,
taksit tutarlarını,
ödeme tarihlerini,
ödeme yöntemini
açıkça göstermesi, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önemlidir.
İşçi Taksitli Ödemeyi Kabul Etmek Zorunda Mıdır?
Hayır.
İşverenin ödeme güçlüğü içinde olması veya kıdem tazminatını taksitlendirmek istemesi, işçiyi taksitli ödemeyi kabul etmeye zorlamaz.
İşçi, kural olarak muaccel olan kıdem tazminatının tamamının ödenmesini talep edebilir.
Ancak işçi kendi özgür iradesiyle taksitli ödeme konusunda anlaşmışsa, bu anlaşmanın hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Taksitli Ödeme Kabul Edilirse Faiz Alınabilir mi?
Bu konuda özellikle dikkat edilmesi gereken nokta budur.
Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre, işçi kıdem tazminatının taksitler hâlinde ödenmesini kabul etmiş ve taksitler kararlaştırılan tarihlerde eksiksiz olarak ödenmişse, kural olarak ayrıca faiz talep edilemez.
Yargıtay, taksitli ödeme anlaşmasını kabul eden işçinin, anlaşma kapsamında ödemelerin zamanında yapılması hâlinde faiz hakkından vazgeçmiş sayılacağını kabul etmektedir.
Buna karşılık işveren, taksitli ödeme anlaşmasına uymaz ve taksitlerden birini veya birkaçını zamanında ödemezse, işçi artık taksit anlaşmasıyla bağlı kabul edilmez.
Bu durumda Yargıtay uygulamasına göre işçi, kıdem tazminatının tamamı bakımından fesih tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Daha önce yapılmış ödemeler de faiz ve masraflara mahsup edilerek değerlendirilir.
Taksitlerden Biri Ödenmezse Ne Olur?
İşverenin taksitli ödeme anlaşmasına uymaması, işçi açısından önemli sonuçlar doğurur.
Örneğin;
300.000 TL kıdem tazminatının 3 taksitte ödenmesi kararlaştırılmış,
ilk iki taksit ödenmiş,
son taksit ise süresinde ödenmemişse,
işçi, yalnızca son taksiti değil, kıdem tazminatının tamamını esas alarak faiz talebinde bulunabilir.
Yargıtay, taksitli ödeme anlaşmasının işveren tarafından ihlal edilmesi hâlinde işçinin bu anlaşmayla bağlı olmadığı ve kıdem tazminatının tamamı için fesih tarihinden itibaren faiz talep edebileceği yönünde kararlar vermektedir.
Kıdem Tazminatının Bir Kısmı Ödenmişse Ne Olur?
İşveren tarafından kıdem tazminatının bir kısmının ödenmesi, kalan miktarın kendiliğinden faiz hakkından vazgeçilmesi anlamına gelmez.
Özellikle işçi bakiye kıdem tazminatını talep ediyor ve ödemeyi ihtirazi kayıt altında kabul ediyorsa, faiz hakkını koruyabilir.
Yargıtay, kıdem tazminatının kısmen ödenmesi hâlinde, son taksit ödeninceye kadar faiz hakkının saklı tutulabileceğini; dava açılmasının da ihtirazi kayıt niteliğinde değerlendirilebileceğini kabul etmektedir.
Bu nedenle işçinin taksitli ödemeyi kabul ettiği durumlarda, imzalanan ödeme protokolünün ve ödeme belgelerinin içeriği büyük önem taşır.
Kıdem Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılabilir?
Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde işçi, işçilik alacağına ilişkin uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculukyoluna başvurabilir.
Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması hâlinde, şartları oluştuğu takdirde iş mahkemesinde kıdem tazminatı ve buna ilişkin faiz alacağının tahsili talep edilebilir.
Somut olayda iş sözleşmesinin sona erme nedeni, çalışma süresi, ücret, yapılan ödemeler, varsa ödeme protokolü ve işveren tarafından gerçekleştirilen kısmi ödemeler birlikte değerlendirilmelidir.
Kıdem Tazminatı Taksitle Ödenir Mi? - Özetle
Kıdem tazminatının kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle ödenmesi gerekir. Ancak işçinin kabul etmesi hâlinde taksitli ödeme konusunda anlaşma yapılabilir.
Özetle:
İşveren tek taraflı olarak kıdem tazminatını taksitlendiremez.
İşçi, taksitli ödemeyi kabul etmek zorunda değildir.
İşçi ile işveren anlaşırsa kıdem tazminatı taksitler hâlinde ödenebilir.
Taksitler zamanında ve eksiksiz ödenirse, Yargıtay uygulamasına göre ayrıca faiz talep edilemeyebilir.
İşveren taksit anlaşmasına uymazsa, işçi anlaşmayla bağlı olmayabilir ve kıdem tazminatının tamamı bakımından fesih tarihinden itibaren faiz talep edebilir.
Bu nedenle taksitli ödeme protokolünün içeriği ve ödeme belgeleri önem taşır.
Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde mevduata uygulanan en yüksek faiz gündeme gelir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. Her hukuki uyuşmazlık ve başvuru kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Mevzuat, yargı kararları ve idari uygulamalar zaman içinde değişebileceğinden, işlem veya başvuru öncesinde güncel düzenlemelerin kontrol edilmesi ve somut durumunuzun bir avukat tarafından değerlendirilmesi önerilir.
Hazırlayan: Av. Büşra Taşkıran
Büşra Taşkıran Hukuk Bürosu
İletişim: 0555 161 22 10
